کتاب «ساسانیان: ظهور و سقوط یک امپراتوری» نوشته تورج دریایی، یکی از معتبرترین و فشردهترین پژوهشهای انگلیسی زبان درباره تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوره ساسانی است.
دریایی در این کتاب با استفاده از منابع نوشتاری، باستانشناختی، سکهشناسی و کتیبهها، تصویری روشن و بهروز از ساختار دولت ساسانی، نظام اداری، روابط خارجی، اقتصاد، ایدئولوژی دینی و تحولات فرهنگی این دوره ارائه میکند. کتاب برخلاف بسیاری از آثار قدیمیتر که تاریخ ساسانی را بیشتر از منظر رومیان روایت میکردند، تلاش دارد روایت را از زاویه دید ایرانی و بر پایه دادههای بومی بازسازی کند.
دریایی در متن خود نشان میدهد که چگونه شاهنشاهی ساسانی از دل بحرانهای اواخر اشکانی پدید آمد، چگونه در تعامل و تقابل دائمی با امپراتوری روم/بیزانس هویت و قدرت خود را شکل داد، و چگونه در نتیجه ترکیبی از بحرانهای داخلی، ساختاری و فشارهای خارجی در نهایت فروپاشید. این اثر به دلیل زبان روان، تحلیلهای موجز، و نگاه پژوهشی مدرن، یکی از منابع اصلی برای شناخت جامع تاریخ ساسانی به شمار میرود