درباره کتاب سیاحتنامه شاردن (ژان شاردن):
این کتاب در ژانر سفرنامه نویسی و ایرانشناسی (به زبان فرانسوی) نوشته شده و ژان شاردن (۱۶۴۳-۱۷۱۳)، جواهرساز و جهانگرد فرانسوی، آن را در سال ۱۷۱۱ (پس از ۲۵ سال تألیف) منتشر کرده است. جلد هفتم (در نسخه فارسی ده جلدی، اما نسخه فرانسوی اصلی ۱۰ جلد بود) به چهار بخش اختصاص دارد: بخش اول: نظام قضایی و مجازاتها در ایران صفوی (اعدام، شلاق، مصادره اموال، مجازات زنا و لواط، زندانها). شاردن با جزئیات دقیق نحوه اعدام «مرشد قلی سلطان» (وزیر شاه سلیمان) و قتل خواجههای حرمسرا را شرح میدهد. بخش دوم: تجارت و بازرگانی (اصناف، کاروانسراها، بازارها، وزن و اندازه کالاها، روابط تجاری با هلند و انگلستان). شاردن که خود یک بازرگان جواهر بود، توجه ویژه به تجارت ابریشم (از گیلان و مازندران به اروپا) و مروارید (از خلیج فارس) دارد. بخش سوم: هنر و معماری (مساجد، کاخها، پلها، باغهای ایرانی؛ برجستهترین آنها: کاخ چهلستون اصفهان، پل اللهوردی خان، میدان نقش جهان، کاخ عالی قاپو). شاردن به عنوان یک ناظر غربی، سبک معماری صفوی را «شگفتانگیزتر از رومی» میداند. بخش چهارم: وضعیت اقلیتهای مذهبی (ارمنیان جلفا، کلیمیان، زرتشتیان یزد و کرمان) و رفتار حکومت با آنها. شاردن با ستایش از رفتار شاه عباس (که ارامنه را از نخجوان به جلفای اصفهان کوچاند تا به تجارت ابریشم بپردازند) اما انتقاد از وضعیت کلیمیان (اجبار به کلاه مخصوص، جزیه سنگین). سبک کتاب مستند، جزئینگر و نسبتاً بیطرفانه (با وجود تعصب مسیحی گاه و بیگاه) است. شاردن به عنوان یکی از دقیقترین و جامعترین سفرنامهنویسان دوره صفوی (در کنار تاورنیه و کمپفر) شناخته میشود. جلد ۷ از ترجمه فارسی (توسط اقبال یغمایی، انتشارات توس) تقریباً معادل بخشهایی از جلدهای ۵ تا ۸ نسخه فرانسوی است. این کتاب برای پژوهشگران تاریخ اجتماعی و اقتصادی صفویه و هنر و معماری ایران مرجع اصلی به شمار میآید.