درباره کتاب دولتها و انقلابهای اجتماعی (تدا اسکاچ پل):
این کتاب در ژانر جامعهشناسی سیاسی و تاریخ تطبیقی نوشته شده و نخستین بار در سال ۱۹۷۹ توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شده است. تدا اسکاچپل (متولد ۱۹۴۷)، استاد دانشگاه هاروارد، در این اثر که بر اساس رساله دکتری او نوشته شده، نظریه «مکتب خودمختاری دولت» را در تحلیل انقلابها مطرح میکند: دولت را نه صرفاً ابزار طبقه حاکم (مارکسیسم) و نه نماینده توافق اجتماعی (لیبرالیسم)، بلکه موجودیتی نیمهمستقل که اهداف خاص خود (بقا، قدرت، امنیت ملی) را دنبال میکند. اسکاچپل با روش تطبیقی (مقایسه سه انقلاب) و علی (جستجوی علل مشترک) استدلال میکند که انقلابهای اجتماعی وقتی رخ میدهند که دو شرط همزمان فراهم شود: ۱) فروپاشی توانایی دولت برای مقابله با بازیگران خارجی (جنگ، فشار نظامی، بحران مالی ناشی از جنگ)؛ ۲) شورش طبقات پایین (دهقانان) علیه اشراف زمیندار که توسط دولت محافظت میشدند. بر اساس این نظریه، انقلاب فرانسه نه به خاطر ایدههای روسو و فیلسوفان (که بعداً برای مشروعیت بخشی به کار رفت) بلکه به خاطر ورشکستگی دولت فرانسه بر اثر جنگهای هفت ساله و کمک به انقلاب آمریکا روی داد. انقلاب روسیه به خاطر شکستهای متعدد در جنگ جهانی اول و ناتوانی تزار در کنترل ارتش رخ داد. انقلاب چین (کمونیستها) به خاطر حمله ژاپن و فلج شدن دولت کومینتانگ در دهه ۱۹۳۰-۱۹۴۵ تسهیل شد. اسکاچپل نقش رهبران انقلابی (لنین، مائو، روبسپیر) و ایدئولوژی (مارکسیسم، قرارداد اجتماعی) را نقش ثانوی (نه علت اصلی) میداند. کتاب در شش فصل تدوین شده است: سه فصل به تحلیل هر انقلاب (ریشهها، سیر، پیامدها) و سه فصل به نظریه (دولت و طبقات، دهقانان به عنوان عامل انقلاب، تفاوت انقلاب اجتماعی با کودتا و قیام). اسکاچپل در پایان نتیجه میگیرد که هر سه انقلاب ساختار طبقاتی را دگرگون کردند اما به جای «آزادی» (وعده بورژوایی) اغلب به دولتهای متمرکزتر و تمامیتخواهتر (ناپلئون، استالین، مائو) انجامیدند. این کتاب برنده جایزه انجمن جامعهشناسی آمریکا (لحظه تأسیس) شد و به عنوان یکی از تأثیرگذارترین آثار در جامعهشناسی سیاسی و مطالعات انقلاب (در کنار آثار چارلز تیلی و بارینگتون مور جونیور) شناخته میشود. نقد اصلی به کتاب: غفلت از نقش طبقه کارگر شهری (در روسیه و چین) و تمرکز بر دهقانان. ترجمه فارسی توسط علی مرشدی زاد (انتشارات مرکز) منتشر شده است.