درباره کتاب سیر حکمت در اروپا (محمدعلی فروغی):
این کتاب در ژانر فلسفه غرب و تاریخ اندیشه نوشته شده و محمدعلی فروغی (۱۲۵۴-۱۳۲۱)، سیاستمدار، ادیب و فیلسوف برجسته دوره قاجار و پهلوی، آن را در سه جلد (۱۳۰۴ تا ۱۳۰۶) تألیف کرده است. فروغی که خود از شاگردان مکتب فلسفی تهران (سبزواری، آشتیانی) بود و در عین حال با فلسفه جدید غرب آشنا شده بود (هنگام اقامت در استانبول و سفر به اروپا)، این کتاب را برای دانشجویان دارالمعلمین و علاقمندان ایرانی نگاشت. سیر حکمت در اروپا به سه بخش تقسیم میشود: بخش اول: حکمت یونان (آغاز فلسفه با تالس، آناکسیماندر، هراکلیتوس و پارمنیدس، اوج با سوفیستها و سقراط (روش دیالکتیک)، افلاطون (مثل، جهان محسوس و معقول، جمهوری، آریستوکرات)، ارسطو (منطق، اخلاق نیکوماخوس، متافیزیک، سیاست). بخش دوم: فلسفه قرون وسطی و رنسانس (آگوستین، توماس آکویناس، دکارت (شک، کوژیتو)، اسپینوزا، لایب نیتس، بیکن). بخش سوم: فلسفه جدید (کالت و نقد عقل محض، هگل و دیالکتیک، شوپنهاور و اراده معطوف به زندگی، کامت و پوزیتیویسم، نیچه و ابرانسان، برگسون و زمان). فروغی با زبانی روان و مصنوعاً ساده (اما دقیق) مفاهیم پیچیده فلسفی را برای خواننده غیرمتخصص توضیح میدهد و هر جا لازم بداند، فلاسفه شرق (زرتشت، فارابی، ابن سینا، ملاصدرا) را با همتای غربی خود مقایسه میکند (به ویژه در مبحث وحدت وجود). این کتاب به عنوان نخستین اثر جامع درباره فلسفه غرب به زبان فارسی و از پرفروشترین کتابهای فلسفی در ایران شناخته میشود. نقد اصلی به کتاب، غفلت از فلسفه مارکسیستی و نیز سادهسازی بیش از حد برخی مفاهیم (مانند دیالکتیک هگل) است، اما به عنوان یک مقدمه عالی بر فلسفه غرب کماکان مرجع است.